Od 1 lipca 2011 roku na wybranych odcinkach dróg krajowych zacznie funkcjonować System Elektronicznego Poboru Opłat viaTOLL. Będzie obowiązkowy dla pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5 t (w tym zespołów pojazdów) i autobusów bez względu na masę. Od przyszłego roku zmiana dotyczyć będzie również pozostałych pojazdów.

Dotychczas kierowcy pojazdów ciężarowych kupowali winiety, które pozwalały na jazdę drogami krajowymi. Od 1 lipca tego roku winiety przestaną obowiązywać. Zostanie wprowadzony elektroniczny pobór opłat na wybranych odcinkach autostrad, dróg ekspresowych i dróg głównych. System obejmie początkowo ponad 1,5 tys. kilometrów dróg. W miarę rozbudowy sieci drogowej do systemu będą wprowadzane kolejne odcinki.

viaTOLL - jak to działa?

System viaTOLL jest oparty na technologii komunikacji bezprzewodowej krótkiego zasięgu. System ten składa się z kilku podstawowych elementów, a jego działanie najprościej można przedstawić w następujący sposób: Każdy pojazd o masie całkowitej powyżej 3,5 t korzystający z dróg objętych Systemem viaTOLL będzie musiał mieć zamontowane na przedniej szybie niewielkie urządzenie pokładowe viaBOX. Urządzenia te będą wydawane użytkownikom systemu za kaucją po zarejestrowaniu się i podpisaniu umowy. Anteny zamontowane na bramownicach nad drogą będą komunikowały się za pomocą łączności bezprzewodowej z urządzeniem viaBOX zamontowanym w pojeździe i na tej podstawie będzie naliczana opłata. O naliczeniu opłaty urządzenie viaBOX poinformuje sygnałem dźwiękowym. Bramownice z czujnikami będą zamontowane na odcinkach międzywęzłowych dróg objętych systemem, dzięki temu użytkownik będzie płacił za dokładnie tyle kilometrów, ile przejechał. Kontrole pojazdów poruszających się po drogach włączonych do systemu będą prowadzone przede wszystkim przez Inspekcję Transportu Drogowego. Wjazd na autostradę płatną zarządzaną przez GDDKiA odbywa się przez plac poboru opłat. Gdy pojazd samochodowy lub zespół pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, korzystający z Systemu viaTOLL, zbliży się do placu poboru opłat na autostradzie płatnej, bramka otworzy się automatycznie. Nad wybranymi odcinkami autostrad płatnych zarządzanych przez GDDKiA znajdą się bramownice wyposażone w anteny. Anteny umożliwiają komunikację między przekaźnikami a urządzeniem viaAUTO zamontowanym w pojeździe. Za każdym razem, gdy pojazd (wyposażony w viaAUTO) przejeżdża pod bramownicą, zostaje naliczona opłata za przejazd konkretnym odcinkiem drogi płatnej. Kierowca zostaje o tym powiadomiony pojedynczym sygnałem z viaAUTO.

Kto będzie płacił?

Kierowcy pojazdów samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t będą zobowiązani do uiszczania opłaty za przejazd po autostradach płatnych, zgodnie z Ustawą o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszem Drogowym.

Kierowcy tych pojazdów dobrowolnie zdecydują, czy chcą płacić za przejazd odcinkami autostrad zarządzanymi przez GDDKiA w sposób manualny w przeznaczonych do tego miejscach poboru opłat, czy w sposób elektroniczny, włączając się do Systemu viaTOLL. Wybór ten będzie możliwy po udostępnieniu usługi elektronicznego poboru opłat za przejazd dla pojazdów samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, tj. nie później niż 1 stycznia 2012 roku. Dołączenie do Systemu viaTOLL nie oznacza rezygnacji z możliwości manualnego uiszczania opłaty za przejazd.

Korzystanie z Systemu viaTOLL będzie obowiązkowe dla wszystkich pojazdów samochodowych oraz zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, które poruszają się po drogach płatnych.

Wpływy Skarbu Państwa z viaTOLL Elektronicznego Systemu Poboru Opłat w latach 2011-2018 wyniosą 23,6 mld zł